Op maandag 24 maart 2008, werd het Eyak — een tak van de Athabaskan-indiaanse taalfamilie en gesproken door het Eyak-volk, de oorspronkelijke bewoners van de golf van Alaska — een uitgestorven taal. Het was op deze dag dat de laatste moedertaalspreker, Marie Jones Smith, 89 jaar oud, stierf in haar huis in Anchorage, Alaska. Alhoewel linguïsten verschillende jaren met mevrouw Smith hebben samengewerkt om haar moedertaal te conserveren, zal het Eyak waarschijnlijk nooit meer worden gesproken.
Tegen het einde van deze eeuw loopt de helft van de 6700 talen die vandaag wereldwijd worden gesproken, kans op een zelfde lot als het Eyak. De meest fragiele talen zijn de inheemse talen, met name die in Noord-Amerika (waar 90% van de rond 197 inheemse talen gevaar loopt), Zuid-Amerika, Siberië en Australië. Deze gebieden huisvesten allerlei inheemse volken en stammen die vaak unieke talen spreken.
De meest voorkomende reden dat een taal als het Eyak uitsterft, is het overlijden van degenen die hem spreken. Zeldzame talen kunnen verdwijnen wanneer natuurrampen de gebieden treffen waar hun sprekers wonen, of wanneer inheemse stammen “blanken” tegenkomen. Dit geldt ook voor het Trumai, een taal gesproken door een Braziliaanse stam. Het isolement van de Trumai-stam werd doorbroken en in 1952 roeide een griepepidemie iedereen uit, op 18 mensen na. Omdat ze met te weinigen zijn om hun taal en cultuur door te geven aan toekomstige generaties, zijn deze overlevenden de laatsten die ooit nog Trumai zullen spreken — hun kinderen en kleinkinderen zullen in plaats daarvan de officiële taal van Brazilië als hun eigen taal aannemen.
Verschillende criteria kunnen worden gebruikt om een taal als “bedreigd” te omschrijven:
hij moet een klein aantal sprekers hebben (veel inheemse talen hebben minder dan 120 sprekers), een geschreven vorm moet ontbreken (wat het geval is met de meeste stamtalen, die geen alfabet kennen), en, het belangrijkste, er mogen geen kinderen zijn die de taal spreken. Wanneer een zeldzame taal verloren gaat, verdwijnt ook alle daarin vervatte kennis, evenals de vaardigheid om degenen die de taal spraken, volledig te begrijpen.
This entry was posted
on vrijdag, april 11th, 2008 at 13:55 and is filed under , .
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.
You can leave a response, or trackback from your own site.
